ورود و عضویت
0
سبد خرید شما خالی است

پهپاد آتش‌نشان جنگل‌های هیرکانی؛ امید تازه برای مهار بزرگ‌ترین حریق‌های شمال ایران

پهپاد آتش‌نشان جنگل‌های هیرکانی؛ امید تازه برای مهار بزرگ‌ترین حریق‌های شمال ایران

جنگل‌های هیرکانی یکی از کهن‌ترین اکوسیستم‌های جهان‌اند؛ جنگل‌هایی با قدمت بیش از ۴۰ میلیون سال که از سواحل دریای خزر تا دامنه‌های البرز کشیده شده‌اند و در سال ۲۰۱۹ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شدند. این جنگل‌ها تنها یک منبع طبیعی نیستند؛ ریه‌های تنفسی شمال کشور و ذخیره‌گاه زیستی بیش از دوهزار گونه گیاهی و جانوری‌اند.

با این حال، پاییز ۱۴۰۴ یکی از تلخ‌ترین دوره‌های این جنگل‌ها بود. آتش‌سوزی گسترده در منطقه الیت مرزن‌آباد چالوس از ۱۰ آبان آغاز شد و با وجود چند بار مهار نسبی، دوباره شعله‌ور شد. گزارش‌ها نشان می‌دهد که ۱۰ تا ۱۵ هکتار از جنگل‌های هیرکانی در این حادثه آسیب دیدند و نیروهای زمینی بیش از یک هفته درگیر عملیات سنگین اطفاء بودند.

اگرچه حریق اصلی اکنون مهار شده، اما کُنده‌سوزی‌ها و نقاط عمیق حرارتی همچنان فعال‌اند و لکه‌گیری ادامه دارد. همین تکرار شعله‌وری‌ها نشان می‌دهد که روش‌های سنتی — بدون پشتیبانی فناوری — دیگر پاسخگوی بحران‌های گسترده جنگلی در شمال ایران نیست.

اینجاست که پهپادهای آتش‌نشان وارد میدان می‌شوند؛ فناوری‌ای که می‌تواند جان جنگل‌های هیرکانی را نجات دهد.

چرا آتش‌سوزی هیرکانی تا این حد گسترده شد؟

گزارش‌های سازمان منابع طبیعی و رسانه‌های رسمی یک تصویر مشترک را نشان می‌دهند:

  • خشکی شدید لایه سطحی خاک پس از گرمای بی‌سابقه تابستان
  • شیب تند، صعب‌العبوری و فقدان جاده دسترسی در منطقه الیت
  • بادهای گرم پاییزی که گسترش سریع شعله‌ها را تسهیل کردند
  • کمبود تجهیزات هوایی برای اطفای حریق جنگلی
  • ماندگاری طولانی‌مدت آتش‌های زیرخاکستر که دوباره مشتعل می‌شوند

در چنین شرایطی، یک تیم زمینی ۵۰ نفره برای خاموش کردن بخشی از آتش، گاهی باید ۴ تا ۶ ساعت پیاده‌روی کند. این یعنی از دست دادن «ثانیه‌های طلایی» که نتیجه آن افزایش خسارت است.

پهپاد آتش‌نشان؛ فناوری‌ای که می‌تواند بازی را تغییر دهد

پهپادهای آتش‌نشان، برخلاف تصور عمومی، فقط «آب‌پاش پرنده» نیستند.
این پهپادها قادرند:

  • در چند دقیقه به قلب جنگل برسند
  • با دوربین حرارتی نقاط فعال زیرخاکستر را شناسایی کنند
  • در ارتفاع کم و با دقت بالا مواد ضدحریق یا مه‌پرتاب پاشش کنند
  • در شیب‌های ۴۰ تا ۷۰ درجه عملیات کنند
  • بدون به خطر انداختن جان نیروهای انسانی وارد محدوده پرریسک شوند

این یعنی فناوری‌ای که هم سرعت دارد، هم ایمنی و هم دقت.

چرا جنگل‌های هیرکانی به پهپاد نیاز دارند؟

آتش‌سوزی اخیر الیت یک حقیقت تلخ را آشکار کرد:
سیستم فعلی اطفای حریق جنگل‌های شمال، برای بحران‌های بزرگ طراحی نشده است.

ویژگی‌های خاص هیرکانی — مانند پوشش ضخیم، تراکم لاش‌برگ، شیب‌های صعب‌العبور و رطوبت متغیر — باعث می‌شود که:

  • نیروهای زمینی دیر به محل برسند
  • بالگردها نتوانند در همه نقاط پرواز کنند
  • نقاط عمیق در تنه درختان (Hot Spot) بدون فناوری Thermal قابل تشخیص نباشند

این همان‌جایی است که پهپاد می‌تواند ماهواره عملیات زمینی باشد.

پهپادهای آتش‌نشان اوجیران؛ طراحی‌شده برای جغرافیای ایران

شرکت اوجیران — به عنوان یکی از فعال‌ترین مجموعه‌های توسعه پهپادهای صنعتی — مدل‌های ویژه‌ای برای عملیات جنگلی و کوهستانی ارائه کرده است. این پهپادها ویژگی‌هایی دارند که آن‌ها را به گزینه‌ای ایده‌آل برای هیرکانی تبدیل می‌کند:

۱. مخزن مقاوم در برابر حرارت

در نزدیک آتش، حرارت لحظه‌ای به ۲۰۰ تا ۳۰۰ درجه می‌رسد. مخزن‌های استاندارد اوجیران از مواد مقاوم ساخته شده‌اند و تغییر فرم نمی‌دهند.

۲. سیستم پاشش مه‌پرتاب

در جنگل، هدف پاشش مستقیم روی شعله نیست؛ هدف «خفه کردن» آتش است. مه‌پرتاب، پوشش بیشتری ایجاد می‌کند و نتیجه بهتری دارد.

۳. دوربین حرارتی با دقت بالا

این قابلیت دقیقاً جایی کار می‌کند که تیم زمینی نمی‌تواند چیزی ببیند؛ زیرخاکستر، شکاف تنه درختان، ریشه‌ها و کُنده‌ها.

۴. عملکرد پایدار در باد

در مناطق جنگلی شمال، بادهای تند یکی از چالش‌های اصلی‌اند. طراحی بدنه پهپادهای اوجیران به‌گونه‌ای است که در بادهای متوسط همچنان پایدار می‌ماند.

۵. پرواز بی‌نیاز از زیرساخت

در منطقه‌ای که حتی یک جاده دسترسی وجود ندارد، فقط پهپاد می‌تواند ظرف چند دقیقه وارد عملیات شود.

روش کار پهپاد آتش‌نشان در عملیات جنگلی

۱. پرواز اولیه و اسکن حرارتی جنگل
۲. تشخیص Hot-Spot‌ها و نقاط شعله‌ور عمیق
۳. انتخاب نقاط دارای اولویت (شیب، سرعت باد، شدت آتش)
۴. پاشش مواد ضدحریق یا مه‌پرتاب
۵. پرواز مجدد جهت بررسی نتیجه
۶. ارسال مختصات دقیق به تیم زمینی

این چرخه می‌تواند ده‌ها بار در یک روز تکرار شود؛ بدون خستگی و بدون خطر.

مقایسه روش‌های اطفای حریق در جنگل‌های شمال

روش اطفاسرعت رسیدن به محلدقت عملیاتریسک برای نیروهاهزینهکارایی در مناطق صعب‌العبور
نیروهای زمینیپایینمتوسطبالاپایینبسیار پایین
بالگردمتوسطپایینمتوسطبسیار بالامحدود
پهپاد آتش‌نشانبسیار بالابسیار بالاصفرمتوسطعالی

از الیت تا گلستان؛ آینده هیرکانی چه می‌شود؟

با اینکه آتش الیت مهار شد، اما هر پاییز این خطر تکرار می‌شود.
کارشناسان محیط‌زیست هشدار می‌دهند که با ادامه روند خشکسالی،
آتش‌سوزی هیرکانی از یک اتفاق، به یک «الگو» تبدیل می‌شود.

راه‌حل چیست؟

  • تجهیز شمال کشور به ناوگان پهپادهای آتش‌نشان
  • ایجاد «ایستگاه واکنش سریع پهپادی» از گیلان تا گلستان
  • اتصال پهپادها به سامانه هشدار زودهنگام محیط‌زیست
  • ترکیب عملیات زمینی + هوایی + پهپادی

اگر چنین سیستمی مستقر شود، احتمال تکرار فاجعه‌های مشابه به شدت کاهش می‌یابد.

صدای جنگل را بشنویم

جنگل‌های هیرکانی میلیون‌ها سال دوام آوردند؛
طوفان‌ها، اقلیم‌ها و عصرهای یخبندان را پشت سر گذاشتند؛
اما امروز در برابر یک جرقه، یک بی‌دقتی یا یک باد گرم آسیب‌پذیرتر از همیشه‌اند.

باشد که این سرمایه‌های ملی محافظت شوند،
که جنگلی که میلیون‌ها سال دوام آورده، در چند روز دود نشود.
باشد که جلوی سوختن، همین امروز گرفته شود.

منابع معتبر

  1. خبرگزاری ایرنا – گزارش لحظه‌به‌لحظه آتش‌سوزی الیت
    https://www.irna.ir/news/86005904
  2. یورونیوز – کنترل بخشی از آتش‌سوزی جنگل‌های هیرکانی
    https://parsi.euronews.com/2025/11/23/iran-announces-control-of-fires-in-hyrcanian-forests
  3. اعتماد آنلاین – گزارش میدانی از خسارت ۱۵ هکتاری
    https://www.etemadonline.com/748929
  4. تابناک – آخرین عدد رسمی خسارت
    https://www.tabnak.ir/fa/news/1342591
  5. اقتصاد آنلاین – تحلیل بحران مدیریت بحران
    https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2102086
  6. عصر ایران – بررسی چالش‌های اطفای هوایی
    https://www.asriran.com/fa/news/1118384

ثبت دیدگاه جدید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
  • Attributes
  • Custom attributes
  • Custom fields
Click outside to hide the compare bar
Compare